« afbeelding 1 van 1 »
 
vrijdag 29 september 2017

Gelderse peren dankzij smokkelaars toch in Rusland te koop

Russen eten nog steeds fruit uit deze regio, ondanks de economische sancties die president Vladimir Poetin eind 2014 heeft ingesteld tegen Nederland en andere EU-landen. Buitenlandse handelaren smokkelen het Nederlandse fruit via buurlanden Rusland binnen.

Klappen
Poetin stelde de sancties in als reactie op de sancties die de EU instelde tegen Rusland vanwege de annexatie van de Krim en de Russische betrokkenheid bij de gevechten in Oost-Oekraïne. De agrarische sector heeft door de Russische sancties harde klappen gekregen. Rusland was in 2014 nog de derde importeur van Nederlandse groente- en fruit. Hard getroffen zijn de perentelers. Rusland was met 40.000 ton in 2014 de grootste importeur van Nederlandse Conference-peren. Een Gelderse handelaar schat dat 10 tot 20 procent daarvan nu via illegale weg de Russische winkels bereikt.

Verpakking
Daarbij gaat het fruit in de meeste gevallen niet rechtstreeks naar Rusland, maar via landen als Polen, Estland en Letland. De perenexport naar deze landen is sinds de sancties toegenomen. Daar wordt een deel van het fruit van nieuwe verpakkingen voorzien, waarop Nederland niet meer als land van herkomst wordt aangeduid. Voorzien van valse vrachtpapieren gaat het naar Rusland. 

Meestal wordt gebruikgemaakt van een tussenland in Oost-Europa waar het fruit wordt 'omgekat' door er etiketten op te plakken van landen die wel aan Rusland mogen leveren. ,,Ik heb vorig jaar mijn hele perenoogst aan een Poolse handelaar verkocht'', vertelt fruitteler Jan Feenstra op zijn erf. 

De Pool kwam met eigen vervoer en stopte de hele lading in eigen kisten om ze in zijn eigen land te verpakken, zonder de verplichte aanduidingen. ,,Je voelt op je klompen aan dat die peren daar niet 'Nederland' als land van oorsprong hebben gekregen en dat ze niet allemaal in Polen blijven.’’
 
Flinke toename
Dat gevoel wordt onderschreven door cijfers. Sinds de invoering van de sancties is de export van peren naar Polen met 60 procent toegenomen. Ook in andere buurlanden van Rusland zijn deze vruchten de laatste jaren gewilder.

Die trend geldt voor veel meer voedingsmiddelen, zegt Nora Neuteboom, econoom bij ABN Amro. ,,Nederlandse exportproducten die onder de sanctieregels vallen gaan nu veelal naar buurlanden van Rusland, daar worden ze vervolgens doorverkocht aan de Russische markt.’’ Door de sancties kreeg de Russische economie een harde klap te verduren, maar sinds 2016 is die herstellende en is ook de import weer toegenomen.

 
Niet verkeerd
Nederlandse telers die meewerken aan deze handel zijn niet strafbaar, het gaat immers om sancties die tegen de wil van de EU door Rusland zijn afgekondigd. Wel strafbaar is het ontbreken of verdraaien van verplichte aanduidingen als ‘land van oorsprong’ op ladingen fruit richting het buitenland, aldus het toezichthoudende Kwaliteits-Controle-Bureau.

De fruitsmokkel maakt het verlies van 40.000 ton aan afzet door de sancties bij lange na niet goed. De export van peren naar andere landen is in diezelfde periode met ‘slechts’ 17.000 ton gegroeid, becijferde het vakblad AFG Primeur deze maand

REACTIE
Nederlandse telers en handelaren moeten zich verre houden van fruitsmokkel naar Rusland. Ze beschadigen het imago van de hele Nederlandse branche en brengen mogelijk de toekomstige handel met Rusland in gevaar. Dat zegt directeur Gert Mulder van brancheorganisatie GroentenFruit Huis. Daarbij is 85 procent van de Nederlandse groente- en fruithandel aangesloten. ,,Ondernemers die direct of indirect meewerken aan de illegale export leggen het imago van de hele branche in Nederland in de waagschaal’’, zegt Mulder. ,,Ze gaan voor een korte-termijnwinstje die op de langere termijn grote gevolgen kan hebben.’’

Mulder reageert daarmee op een artikel in De Gelderlander vorige week. Daaruit blijkt dat met name peren uit de Betuwe en omgeving nog steeds in Rusland belanden, ondanks economische sancties die president Poetin in 2014 heeft ingesteld tegen EU-landen. Nederlandse producenten geven in het artikel toe bewust de verplichte aanduidingen als 'land van oorsprong' achterwege te laten bij hun ladingen naar Oost-Europese landen. Dat vereenvoudigt smokkel naar Rusland. ,,Daarmee wordt het vertrouwen van de consument geschaad en dat kan grote gevolgen hebben’’, zegt Mulder, verwijzend naar het vleesschandaal in 2013, waarbij rundvlees illegaal met paardenvlees werd vermengd. 

,,Daarnaast hopen we natuurlijk dat de sancties een keer aflopen. Op dat moment helpt het niet als we in Moskou te boek staan als land dat enthousiast heeft meegewerkt aan fruitsmokkel. Dan mogen andere EU-landen misschien wel handel voeren en wij niet.’’

Met name perentelers hebben door de Russische boycot een groot afzetgebied verloren. ,,Maar laten we vooruitkijken’’, zegt Mulder. Er zijn volgens hem nog genoeg kansen om in en buiten Europa meer fruit af te zetten. 




 
 
BLIJF OP DE HOOGTE VIA